Międzygórze

Wieś i stacja klimatyczna położona w głębokiej dolinie w Masywie Śnieżnika na Ziemi Kłodzkiej (skręt we wsi Wilkanów na drodze nr 381) w Sudetach Wschodnich. Leży nad rzekami Wilczką, która spływa ze stoków Śnieżnika oraz Bogoryją, prawobrzeżnym dopływem Wilczki. Słynie z unikatowego drewnianego budownictwta w stylu tyrolsko-norweskim (np. DW Gigant) i wspaniałego klimatu sprzyjającego leczeniu chorób układu oddechowego. Leży na wysokości 570-750m n.p.m. Nad wsią wznoszą się: od północy Igliczna i Jaworowa Kopa; od zachodu Smrekowiec; a od południa Zagrodnik, Gołota, Jawor, Szeroka Kopa, Goworek i Mały Śnieżnik. Wymienione szczyty należą do Masywu Śnieżnika, najwyższej partii Sudetów po Karkonoszach i czeskich Jesenikach. Teren ten leży w granicach Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego w skład którego wchodzi kilka rezerwatów przyrody.

Wieś prawdopodobnie założono około 1560r. i początkowo była to mała osada drwali, węglarzy i myśliwych, potem pojawili się tu górnicy i hutnicy eksploatujący ubogie rudy żelaza. W XVIIIw. osiedlili się tu górale ze styryjskiego Mariazell.

Wielki rozkwit tych terenów i przekształcenie się na miejscowość turystyczną, datuje się na okres rządów niderlandzkiej królewny Marianny Orańskiej (od 1838r.), kobiety pięknej i bogatej, ale nieszczęśliwej w miłości, którą związek ze stangretem kosztował utratę korony i rozwód. Wędrując po Masywie Śnieżnika nie raz turysta spotyka się z takimi nazwami jak marmur Biała czy Zielona Marianna, Mariańskie Skały, Słynna restauracja Złoty Róg Droga Marianny, Dwór Marianny i wieloma innymi miejscami, które ta jak na XIXw. nietypowa kobieta odwiedziła i wspomagała przez swoje długie i trudne życie. Marianna przyczyniła się do rozkwitu gospodarki i rozwoju turystyki na tych ziemiach inwestując wielkie sumy pieniędzy i mądrze gospodarząc lasami, zakładając stawy z pstrągami oraz żyjąc dobrze ze swoimi poddanymi, których chętnie zwalniała z podatków. W 1871r. królewna Marianna pomogła ufundować schronisko w stylu berneńskim tak zwaną "Szwajcarkę", którą osobiście otworzyła. Z czasem stała się ona znanym wszystkim turystom schroniskiem na "Hali pod Śnieżnikiem", które przez wiele lat było domem dla lubianego przez turystów Zbigniewa Fastnachta, kierownika schroniska a teraz jego syna Jacka.

Międzygórze było modną wsią letniskową, gdzie przybywały nawet koronowane głowy i możni tego świata. Uprawianie turystyki, wejścia na Śnieżnik stały się modne i w dobrym tonie. Kiedy na Śląsk przyszła moda na norweskie narciarstwo, także Międzygórze stało się miejscem gdzie można było uprawiać telemark. Rozwój ruchu turystycznego spowodował wzbogacenie się okolicznej ludności co dla wielu oznaczało wyjście z wielopokoleniowej biedy.
Walory klimatyczne Międzygórza docenili także lekarze. Dr Henryk Jänisch z Jawora zaczął tu prowadzić swoją praktykę lekarską. Współpracował on z dr Sokołowskim przy opracowywaniu nowatorskiej w skali europejskiej metody klimatycznego leczenia gruźlicy. Linia kolejowa doprowadzona w 1877r. w pobliże Międzygórza spowodowała zwiększenie ilości kuracjuszy i zainicjowała budowę licznych sanatoriów (np. obecny DW Gigant wybudowany wedug planów architekta z Norwegii, pacjenta dr. H.Jänischa).
Inną znana postacia w Międzygórzu był Mathias Zdarsky, twórca narciarstwa alpejskiego, założyciel Alpejskiego Towarzystwa Narciarskiego, ceniony instruktor prowadzący szkolenia w Międzygórzu. Pierwsze odbyło się w 1911r. Tereny tej cudownej wsi znane są ze świetnych warunków narciarskich (zjazdowe i biegowe, śladowe, telemark, ski-touring), kilku wyciagów i stoków dobrych dla początkujących i zaawansowanych narciarzy. W latach 70 XXw. popularne były wczasy lingwistyczne języka esperanto. W 1977r. brał w nich udział np. E. L.Tissot, członek znanej rodziny producentów zegarków ze Szwajcarii.

Ogród Bajek pomiędzy Igliczną a Toczkiem

Wodospad Wilczki jest rezerwatem wchodzącym w skład Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego

Cennymi zabytkami Miedzygórza są Kościół św. Józefa i drugi sąsiedni kościół poewangelicki pw. św. Krzyża. W obrębie wsi znajduje sie także wygodne zejście do Wodospadu Wilczki, który jest rezerwatem przyrody. Warto, szczególnie z dziećmi, wybrać się do Ogrodu Bajek, aby zobaczyć lubiane przez maluchy postacie z bajek oraz legend i poczytać różne śmieszne sentencje. Osoby zainteresowane udaniem się do miejsca odwiedzonego przez papieża Jana Pawła II mogą wybrać wycieczkę na górę Igliczną do sanktuarium Matki Boskiej Śnieżnej i przy okazji wpaść do odbudowanego schroniska "Na Iglicznej" (dawna Maria Śnieżna).

Masyw Iglicznej. Widok z Wilkanowa Kanonem turystycznym jest wyjście na Śnieżnik Kłodzki (1425m n.p.m.) oczywiście po odwiedzeniu schroniska, wypiciu pysznej herbaty i zagryzieniu jej gofrem ! Młodzież powinna wiedzieć, że w latach osiemdziesiątych wieku dwudziestego, schronisko na Śnieżniku nie posiadało prądu elektrycznego ani ciepłej wody. Za to było uznane za najbardziej nastrojowe i siedzenie przy świeczkach bądz kominku było celem pobytu wielu nastolatków i studentów. W latach 80, w schronisku śpiewano najbardziej wywrotowe pieśni zakazanych lub nie mile przez reżim komunistyczny widzianych autorów: Jacka Kaczmarskiego (zmarł w kwietniu 2004r.), Edwarda Stachury i poetów rosyjskich Władimira Wysockiego i Bułata Okudżawy. Nic dziwnego też, że w schronisku można było spotkać panów ze Służby Bezpieczeństwa (SB) a turyści byli często kontrolowani przez wojsko. Kto miał świeczki i za dużo konserw był podejrzewany o chęć ucieczki do Austrii przez Czechosłowację. To nie żarty tylko prawdziwa historia. Schronisko było też chętnie odwiedzane przez grupy sportowe i nie było problemem zobaczyć na Hali jedną z pierwszych i najlepszych w Polsce trenujacych sekcji Aikido wrocławskiego AZS Politechnika prowadzonej przez Krzysztofa Świercza.

Będąc w Międzygórzu warto pójść na popołudniowy spacer do Wilkanowa, Jaworka (dawniej wieś ta utrzymywała sie z rolnictwa i przewodnictwa) i Nowej Wsi. Wsie te słyną z unikalnego budownictwa drewnanego i kilku zupełnie zapomnianych zabytków. Do zupełnie zapomnianych cennych zabytków należy barokowy kościół św. Barbary w Jaworku z 1791r. Osoby zainteresowane architekturą wiejską znajdą na pewno coś dla siebie.

Na zejściu ze Śnieżnika Kłodzkiego (1425m) do Schroniska na Hali pod Śnieżnikiem Wybierający się w góry powinni być bardzo dobrze przygotowani, ze względu na często zmieniające się warunki (szczególnie początki wiosny; silne wiatry, gęste mgły) i przestrzegać znaków na szlakach. W Masywie Śnieżnika bardzo łatwo jest się zgubić, zdażało sie to nawet przewodnikom SKPS.

Turyści są pod opieką Grupy Wałbrzysko-Kłodzkiej Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. W razie problemów należy powiadomić Stację Ratunkową GOPR w Międzygórzu przy ul. Sanatoryjnej 13 (tel. 074 813-52-26) lub Stację Centralną w Wałbrzychu (tel. alarmowy 985 lub 0601 100 300 ).

Grupa Wałbrzysko-Kłodzka GOPR w okresie zimowym zamyka w terminie do odwołania:
1. szlak zielony Międzylesie (Boboszów) - schronisko "Na Hali pod Śnieżnikiem" szlak nawet w lecie jest rzadko uczęszczany i ma zatarty przebieg, miejscami trzeba się przedzierać...

2. szlak niebieski Międzylesie - schronisko "Na Hali pod Śnieżnikiem" szlak nawet w lecie jest rzadko uczęszczany i ma zatarty przebieg, miejscami trzeba się przedzierać...

Galeria zdjęć
Sudety Wschodnie